Flexibel produceren: zin en onzin

Jo van de Put

Flexibel zijn is hip. Van bedrijven hoor ik steeds vaker dat zij flexibeler willen produceren en (vak)bladen besteden er te pas en te onpas aandacht aan. En toch zie ik maar weinig ondernemingen die hun processen daadwerkelijk flexibeler inrichten.

Wat is flexibiliteit?

Flexibiliteit is de mate waarin je bedrijf zich kan aanpassen aan veranderende omstandigheden, of dat nou om veranderende markten, producten of interne omstandigheden gaat.

Veel ondernemers interpreteren flexibiliteit echter als het doen wat de klant van ze eist. Maar om succesvol te zijn is het noodzakelijk om zelf bepaalde strategische keuzes te maken. Flexibiliteit is er daar een van. En maak je die keuze, dan moet het wel goed georganiseerd worden.

Waarom heeft de klant behoefte aan flexibiliteit?

Ik hoor ondernemers zeggen dat hun klanten flexibiliteit eisen. Soms komt dat voort uit een behoefte van de klant om nieuwe marktkansen te benutten, maar besef je dat hij in de meeste andere gevallen alleen behoefte heeft aan flexibiliteit als hij zelf eerst de fout is ingegaan:

  • Hij bestelt te laat
  • Hij bestelt verkeerde producten
  • Hij bestelt de verkeerde hoeveelheid

En dat terwijl de extra kosten voor het oplossen van deze fouten bijna altijd ten koste gaan van de marge van de toeleverancier!

Waarom heeft een bedrijf behoefte aan flexibiliteit?

Ook intern zijn menselijke fouten de reden van de behoefte aan flexibiliteit: die zitten in de planning of de kwaliteit. Onvoorziene capaciteitsproblemen (machinestoringen of bijvoorbeeld zieke medewerkers) vragen uiteraard wel om een zekere vorm van flexibiliteit.

De grootste behoefte echter komt vanuit de ondernemer en niet vanuit de klant. Een bedrijf dat flexibel is ingericht, is in staat om de productiviteit te waarborgen ondanks snel variƫrende capaciteitsbehoeften.

De waarde verzilveren

Als flexibiliteit wordt ingezet om de fouten van klanten op te lossen heeft dit voor die klant waarde. Het is dan ook logisch om deze waarde te verzilveren (wat in de praktijk slechts zelden wordt gedaan, het wordt vaak gezien als service). Soms is het mogelijk om hogere prijzen te rekenen, soms ook niet. In het laatste geval moet de geleverde flexibiliteit leiden tot extra klantbinding (bespreek dit duidelijk met je klant).

Trap niet in de valkuil!

Veel bedrijven vertellen trots hoe flexibel ze wel niet zijn, maar bedoelen daarmee eigenlijk dat ze in staat zijn om precies te doen wat de klant van ze eist. Indien je echter flexibel bent voor je klant, zonder dat hij daar waarde aan hecht, dan lok je daarmee uit dat de klant nog onzorgvuldiger gaat bestellen (nog later en nog minder goed gespecificeerd). Interne flexibiliteit zorgt ervoor dat je bedrijf goed is in het oplossen van problemen die je eerst zelf hebt veroorzaakt. Daardoor ontstaat een ad-hoc cultuur die een directe aanslag op de winstgevendheid zal doen!

Flexibiliteit als bedrijfsstrategie

Wil je op een succesvolle manier flexibel zijn, richt dan je hele organisatie hierop in. Daarvoor dienen er duidelijke spelregels te worden afgesproken. Dat werkt alleen als:

  • Iedereen in de organisatie altijd zijn afspraken nakomt
  • Toeleveranciers altijd hun afspraken nakomen
  • Klanten altijd hun afspraken nakomen

Deze spelregels zijn niet vrijblijvend! Voor iedereen, zowel in- als extern, zijn er duidelijke (niet flexibele!) gevolgen als men zich niet aan de afspraken houdt, ook in drukke tijden. Ga consequent om met klanten, medewerkers en toeleveranciers. Alleen op deze manier kan flexibiliteit een zinvolle en winstgevende bedrijfsstrategie zijn.

Jo van de Put | 12-09-13 | 15:09 | Link

Over de auteur

Jo van de Put Jo van de Put heeft vijfendertig jaar productie-ervaring in het bedrijfsleven. Sinds 1999 is hij bovendien vanuit Syntens (tegenwoordig Kamer van Koophandel) intensief betrokken bij allerlei publicaties rondom productietechnieken. Daarnaast adviseert hij (voornamelijk) productiebedrijven op zowel bedrijfskundig als technisch gebied en is hij auteur van het boek 'Succesvol produceren (2004)' en 'Manarm produceren (2011)'.




Plaats een reactie